Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe như lối sống, sinh học, môi trường, chăm sóc y tế, … Tuy nhiên, các chuyên gia về sức khỏe cũng đã chỉ ra rằng lối sống là yếu tố tác động nhiều nhất đến sức khỏe con người. Vì vậy, để sống khỏe mạnh, trước tiên, chúng ta cần phải duy trì một lối sống lành mạnh
Trẻ em nên phát triển lối sống lành mạnh và khoa học từ nhỏ vì lối sống khoa học có lợi ích rất lớn trong việc duy trì sức khoẻ sinh lý và tinh thần của trẻ, giúp cho trẻ có thể phát triển được tốt nhất. Lối sống sinh hoạt không chỉ ảnh hưởng đến sự hoạt động của não bộ, mà còn ảnh hưởng đến sự tăng trưởng sinh học, hay phát triển chiều cao của các em trong giai đoạn sau này.
Làm thế nào để có một lối sống lành mạnh?
Lối sống lành mạnh là lối sống có sự kết hợp tốt giữa sự an, uống, ngủ nghỉ của mỗi con người. Sau đây là một số “tip” để xây dựng một lối sống lành mạnh, khoa học:
- Ngủ đủ giấc
Với nhiều độ tuổi khác nhau, ngủ đủ giấc luôn đóng vai trò quan trọng để duy trì sức khỏe. Đặc biệt, ở trẻ em, ngủ đủ giấc là yếu tố vô cùng quan trọng trong việc củng cố hệ miễn dịch, nâng cao sức đề kháng, phát triển chiều cao cũng như sức khoẻ. Ngủ đủ giấc có các lợi ích sau đây:
- Giúp tim khỏe: Khi ngủ, cơ thể sẽ giải phóng hormone giúp cho tim và mạch máu được duy trì chức năng tuần hoàn máu đến toàn cơ thể. Do đó, khi thiếu ngủ, cơ thể sẽ mất đi các hormone này dẫn đến cao huyết áp, giảm chức năng tim, lâu dài hình thành các bệnh lý tim mạch.
- Ổn định đường huyết: Thiếu ngủ sẽ có ảnh hưởng lâu dài tới chuyển hoá chất – tăng khả năng mắc đái đường loại II
- Tăng khả năng tập trung, ghi nhớ: Năng lượng có được thông qua giấc ngủ – sự nghỉ ngơi của não bộ có thể khiến chúng ta tập trung và có trí nhớ dài hạn hơn.
- Đối với trẻ nhỏ/trẻ ở độ tuổi dậy thì: Ngủ đủ giấc giúp tăng cường hệ miễn dịch, tăng quá trình chuyển hoá chất và thúc đẩy quá trình phát triển chiều cao, sửa chữa những tổn thương của cơ thể bằng các tế bào.
Vì vậy nếu trẻ em ngủ không đủ giấc sẽ dẫn tới cac hậu quả như: mất sức đề kháng, tinh thần suy yếu, trí nhớ sụt giảm, béo phì, bị bệnh đái đường, chậm phát triển chiều cao.
Do đó cần phải xây dựng thói quen hàng ngày để đảm bảo có thể duy trì giấc ngủ ngon và ngủ đủ giấc mỗi ngày như:
- Xây dựng thời gian biểu phù hợp để đi ngủ và thức dậy đúng giờ, nên đi ngủ trước 23 giờ (11:00 PM).
- Cải thiện không gian ngủ sạch sẽ, thoáng mát, yên tĩnh.
- Hạn chế sử dụng các thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, ipad, máy tính, tivi trước khi đi ngủ và không để các thiết bị điện tử gần chỗ ngủ.
- Không dùng thực phẩm chứa caffeine và rượu trước khi đi ngủ
Vậy ngủ bao nhiêu giờ được gọi là “ Ngủ đủ giấc”?
Thời gian ngủ có sự thay đổi tùy thuộc vào mỗi lứa tuổi. Học viện Y học về Giấc ngủ Hoa Kỳ và Hiệp hội nghiên cứu về giấc ngủ đưa ra khuyến nghị về giấc ngủ đối với trẻ em ở các độ tuổi khác nhau như sau:
- Thanh thiếu niên cần dành thời gian ngủ từ 8-10 tiếng mỗi đêm
- Trẻ em ở độ tuổi đi học cần ngủ từ 9 đến 12 tiếng mỗi đêm
- Trẻ mẫu giáo cần ngủ từ 10 đến 13 tiếng mỗi ngày (kể cả ngủ trưa)
- Ăn đủ dinh dưỡng
Cung cấp bữa ăn đủ dinh dưỡng hàng ngày cũng là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu để giúp cơ thể luôn khỏe mạnh. Đối với trẻ em, đặc biệt lứa tuổi dậy thì, ăn đủ dinh dưỡng còn giúp trẻ phát triển tối đa chiều cao và phát triển trí não. Chế độ ăn đủ dinh dưỡng là chế độ ăn trong đó các bữa ăn cung cấp đủ lượng calo và các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể như đạm, đường, chất béo, vitamin và khoáng chất (Tham khảo thêm bài viết về Dinh dưỡng)
- Giữ tinh thần thoải mái, không áp lực
Tinh thần ảnh hưởng đến sức khỏe con người rất nhiều. Nó là một nguyên nhân quan trọng dẫn tới các bệnh tật khác nhau hoặc có thể làm nặng thêm các bệnh sẵn có. Có hai trạng thái tinh thần là tinh thần tốt và tinh thần bất ổn.
- Tinh thần tốt thường có những dấu hiệu sâu: luôn thoải mái, vui vẻ, luôn nở nụ cười, trong mọi vấn đề luôn suy nghĩ tích cực, ngủ ngon giấc, ăn ngon miệng, ít khi cảm thấy muộn phiền
- Tinh thần bất ổn là những người luôn cảm thấy mệt mỏi, ủ rũ, thường xuyên rơi vào trạng thái stress, hay buồn chán, dễ bị tổn thương, hay tủi thân, thường xuyên cáu gắt, sống co mình, không thích giao lưu, hay suy nghĩ bi quan, tiêu cực trong mọi vấn đề, ngủ không ngon giấc
Đối với trẻ em, khi có tinh thần tốt, thoải mái không áp lực giúp cho trẻ phát triển tốt về sức khỏe và học tập tốt hơn. Ngược lại, tinh thần của trẻ bị áp lực có thể hạn chế sự sản xuất của các hormones hạnh phúc như serotonin, dopamine, oxytocin, etc…→ Trẻ có khả năng mắc bệnh về tâm lý hoặc thậm chí là sự sút giảm trong hệ miễn dịch dưới hệ quả lâu dài.
Trong xã hội hiện đại ngày nay, trẻ em ở lứa tuổi đi học bị chịu nhiều các áp lực vô hình như: kỳ vọng và áp lực lớn từ nhà trường và gia đình về việc học tập tốt, sự ảnh hưởng xấu từ các thông tin trên mạng xã hội, các yêu cầu chuẩn mực của xã hôi…Những yếu tố này làm tỷ lệ trẻ bị bất ổn về tinh thần ngày càng tăng. Chính vì vậy, trẻ em cần nhận được sự quan tâm từ gia đình, nhà trường cũng như tự bản thân của trẻ cần có hiểu biết về những hệ lụy của tinh thần bất ổn để từ đó tạo dựng môi trường tốt trong gia đình và trường học để trẻ giữ được tinh thần thoải mái, không áp lực.
- Tập thể dục
Tập thể dục rất tốt cho sức khỏe thể chất của trẻ em. Những lợi ích cụ thể của việc tập thể dục bao gồm:
- Tăng chiều cao, phát triển cơ bắp, phòng chống béo phì
- Giải tỏa căng thẳng, học tập tốt hơn
- Thiết lập mục tiêu, rèn tính kỷ luật
- Giúp trẻ có một lối sống lành mạnh, tích cực, toàn diện về cả thể chất lẫn tinh thần
- Giữ vệ sinh răng miệng, vệ sinh thân thể
Giữ vệ sinh răng miệng sạch sẽ, vệ sinh thân thể hàng ngày giúp bảo vệ hệ miễn dịch và phòng tránh bệnh truyền nhiễm.
- Thường xuyên kiểm tra sức khoẻ
Trong quá trình phát triển, trẻ em có thể có những rối loạn về thể chất, tinh thần hoặc có thể mắc các bệnh lý như các bệnh về chuyển hóa, các bệnh truyền nhiễm…Thường xuyên kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm những rối loạn hoặc bệnh tật giúp đưa ra các can thiệp sớm và điều trị kịp thời. Ngoài ra, trẻ em cũng cần được tiêm phòng vacxin đầy đủ để phòng ngừa các bệnh lây nhiễm( Tham khảo phần vacxin).
Tóm lại, trên đây là một số típ giúp duy trì một lối sống lành mạnh để có một sức khỏe tốt. Các bạn trẻ có thể tham khảo và áp dụng để xây dựng cho mình lối sống khoa học giúp duy trì sức khỏe và học tập tốt.
